نظريه پيوند تمدن ها

نظريه ازدواج تمدن ها و پيوند اديان

• بشر موجودي تنهاست و از کودکي تا پايان عمر خود به دنبال پيوند است. اين تمايل بر جوامع بشري نيز حاکم است. داستانها، افسانه‌ها و غالب تلاش بشر به سوي ازدواج جهت گيري دارد و اين همان جهت گيري جوامع بشري است. تعريف انسان در اين ديدگاه اين نيست که انسان موجودي شرور يا خيرخواه است. آنست که انسان موجودي است ارتباطي و خواستار ارتباط و پيوند. انسان بدون پيوند قادر به ادامه حيات نيست. پيوند با چيز ديگر؛ خدا، انديشه ها، رؤياها و عمومي ترين آن پيوند با همسر. تمدنها نيز همين مسير را رفته‌اند و خواهند رفت. و اين عصر زمان پيوند تمدن هاست. ازدواج فرهنگها و اديان. زوجيت تمدنها.

• قرنها قبل از نظريه برخورد تمدن‌ها، گفتگوي تمدنها يا ازدواج تمدن‌ها، پيوند تمدنها آغاز شده بود و ازدواج تمدن‌ها و فرهنگ‌ها رخ داده بود. امروز هيچ تمدن مجردي وجود ندارد مگر آنها كه مرده‌اند يا افسانه‌اند.

• هر تمدني متناسب با شرايط مردمان خود است و آنهائيكه اين تناسب را از دست داده‌اند خودشان از دست رفته‌اند. تمدن‌ها و فرهنگ‌ها و مكتب‌هاي ناهماهنگ مردند. زيرا ناهماهنگ بودند. و آن‌ها كه ماندند و زنده ماندند، هماهنگ بودند و با تغيير شرايط هماهنگ شدند؛ يكي از راههاي اين هماهنگي پيوند و ازدواج آنها با فرهنگ‌ها و تمدن‌هاي ديگر بود.

• اگر به جهان بله نگوییم جهان به ما نه خواهد گفت. اگر جهان را رد کنیم خود را رد کرده ایم زیرا جهانی را وادار به مردود شمردن خودمان کرده ایم. پیوند با جهان راه همزیستی با جهان است. اگر با جامعه جهانی نباشیم، عملاً جامعه جهانی برضد ما خواهد بود.

• نظریه ازدواج تمدن ها در حالی مطرح می شود که به موازات آن تا به حال نظریات دیگری از جمله برخورد تمدن های هانتینگتون و نظریه گفتگوی تمدن ها مطرح شده است. این نظريه در بارۀ آيندۀ تمدن‌ها و در بارۀ راه حل مسائل تمدني، فرهنگي و ديني امروز مطرح شده است و پيوند تمدن‌ها را زمينه ساز بروز تمدن جهاني و ابر تمدن مي‌داند. نظریه ازدواج تمدن ها، خودبینی دولتها و جوامع را مخرب می داند و بر پرهیز از جدایی تمدنی و فرهنگی تأکید دارد و بر جهانی سازی جوامع و نیز جهانی سازی فرهنگ و تمدن و ادیان توجه دارد. از این دیدگاه راه این جهانی سازی، برخورد تمدن‌ها یا گفتگوی تمدنها نیست بلکه راه حل در ازدواج فرهنگ‌ها، پیوند تمدنها و ارتباط متقابل و نزدیک ادیان با یکدیگر مطرح می شود.

• پيوند تمدن‌ها، ازدواج فرهنگ‌ها و نزديكي اديان، اين تمدن جهان و انديشه انسان جهاني است. هشت تمدن براي بشر تكثرگرا و تنوع طلب كنوني كافي نيست، پس تمدن‌هاي بيشتري زاييده و ظاهر خواهند شد؛ بلكه شده‌اند.

• بعضي از تمدن‌ها پيوند ميخورند و ازدواج مي‌كنند و از اين ازدواج، تمدني جديد به وجود مي‌آيد. پس تمدن‌هاي جاري، دچار استحاله و اضمحلال شده و با ظهور فرزندان جديد، مانند سالخوردگان از كار افتاده به كناري خواهند رفت و خود را آماده ي مرگ خواهند ساخت. لكن فرزندان تمدني جديد، سعي خواهند كرد شكاف ميان ميراث‌هاي باطني و ظاهري را پر سازند، و معنويت فراموش شده را به خانه ي خود باز گردانند و پيشين را به پسين رسانند…

• ازدواج تمدن غرب و شرق و شکل گيري تمدني جديد و زاييده از آن که نه اين است و نه آن، نمونه‌اي است از اين واقعيت. اين به معناي اضمحلال و انحلال تمدنهاي پيشين و ظهور و بروز تمدن‌هاي نوين است.

• در تمدن غرب و در تمدن شرق، چيزهاي بسياري براي آموختن وجود دارد. به طور مثال چيزهاي خوب فراواني در تمدن غربي وجود دارد، اگر تمدن غربي را كمي‌ كوچكتر كنيم و بگوييم تمدن آمريكايي، در تمدن آمريكايي چيزهاي بسياري براي آموختن آنهایی كه در شرق هستند، وجود دارد و براي تمدن غرب چيزهاي فراواني در تمدن شرق وجود دارد كه مي‌توانند زندگيشان را از طريق آنها تغيير بدهند،

• در واقع شرق در زندگي يك جهت‌گيري باطن‌گرا دارد و غرب ظاهرگرا. شرق از تمدن باطني شروع‌ مي‌شود و غرب از يك تمدن‌ اين جهاني، تمدن زميني. بنابراين ارتباط‌ و نگاه‌ اينها به هم، آموختن‌ اينها از همديگر، شنيدن حرف‌هاي‌ اين دو از یکدیگر می تواند مکمل یکدیگر باشد. (منظور از شرق و غرب، فقط صرفاً شرق و غرب نيست، مي‌شود گفت شمال و جنوب، مجموعه تمدن‌هايي كه مختلفند، حداقل هفت تمدن در ‌اين دنيا وجود دارد)

• ازدواج تمدن‌ها و پيوند اديان امري حتمي است و اين پيوند در ابعاد مختلف رخ داده و رخ مي‌دهد. چگونگي اين پيوند سرنوشت جهان را رقم خواهد زد.